Cuối tháng 1/2026, ở Hà Nội, người ta xếp hàng từ 3 giờ sáng để lấy số. Đứng cả tiếng, tới lượt thì nhân viên báo hết hàng giao ngay. Vẫn mua được, nhưng là mua trên giấy: trả đủ 100% tiền, cầm về 1 tờ phiếu hẹn, rồi về nhà chờ. Bảo Tín Mạnh Hải giới hạn mỗi khách 1 sản phẩm 0,1 chỉ 1 ngày, mua nhiều hơn thì phần còn lại giao sau 90 ngày. Bảo Tín Minh Châu mua trên 2 chỉ là phải làm phiếu hẹn, 10 tới 40 ngày. Phú Quý mỗi người tối đa 1kg bạc, đăng ký cuối tháng 1 thì đợi vài tháng. Sacombank SBJ hẹn 3 tới 6 tháng.
Số tiền mang đi lúc 3 giờ sáng đó không phải tiền dư. Có người vay, có người mượn anh em hẹn trả sau, có người rút sổ trước hạn chịu mất lãi. Rất nhiều người xoay bằng cách cắt: cắt chuyến du lịch hè cả nhà đã bàn từ mấy tháng trước, cắt lớp tiếng Anh của con rồi bảo thôi năm nay học ở trường cũng được, con đòi mua cuốn sách thì bảo để dịp khác. Lý do thì to hơn lý trấu: mình làm vì tương lai của con chứ vì ai?
I - MẤY THÁNG SAU ĐÓ
Lòng lúc nào cũng nôn nao. Không phải lo 1 chuyện gì cụ thể, chỉ là trong người cứ cồn cào không yên, như kiểu có việc gì chưa làm xong mà nghĩ mãi không ra là việc gì. Biết thừa ngồi nghĩ chẳng giải quyết được gì, giá nó lên hay xuống thì đâu phải do mình, mà vẫn nghĩ.
Sáng ngủ dậy đã nghĩ, đánh răng rửa mặt cũng nghĩ, dắt xe ra khỏi ngõ cũng nghĩ. Hết nghĩ nên bán hay nên giữ, lại nghĩ hay bán 1 nửa thôi, rồi lại nghĩ hay là thôi cứ để đấy đã. Có hôm đọc được bài nào bảo giá sắp lên thì lại nghĩ hay là vay thêm mua nữa, mua thêm là gỡ được. 1 ngày quay như thế mấy chục vòng, tối về vẫn đứng nguyên chỗ cũ, chả quyết được cái gì.
Người thì thẫn thờ, ngồi ăn cơm thì ngâm cả tiếng, vừa ăn vừa lướt điện thoại, ăn xong không nhớ vừa ăn món gì. Chồng kể chuyện ở cơ quan thì gật gật, được 3 câu là đầu trôi đi đâu mất. Đi bộ trong siêu thị mà đứng ngẩn trước quầy hàng cả phút không nhớ mình định lấy gì.
Đi làm thì hời hợt hẳn. Việc gì cũng làm cho xong, làm cho có. Sếp giao thì dạ vâng, quay ra là quên. Ngồi họp mắt nhìn lên bảng mà không vào được chữ nào, người ta hỏi thì ngẩn ra mấy giây mới trả lời được. Mở file ra làm được 10 phút thì tay lại với điện thoại.
Rồi hay cáu, lại còn cáu vô cớ. Chồng hỏi tối nay ăn gì cũng gắt, con xin đi chơi cũng gắt, mẹ ở quê gọi điện hỏi thăm thì trả lời cụt lủn cho xong rồi cúp máy. Gắt xong lại thấy mình vô lý, tự nhủ mai phải khác, mà mai vẫn thế.
Đêm nằm mãi không ngủ được, hoặc ngủ được 1 lúc rồi 2 giờ sáng tự nhiên tỉnh. Tỉnh cái là tay đã với sang điện thoại. Bật lên, màn hình sáng trắng cả góc phòng. Chồng trở mình hỏi làm gì đấy, bảo không có gì ngủ đi, rồi úp máy xuống nằm im, chờ người kia ngủ lại mới dám bật lên xem tiếp.
Mà xem xong thì để làm gì. Không bán được, không mua thêm được, 2 giờ sáng thì cũng chẳng có tin gì mới vì ai đăng giờ đó. Chỉ là không xem thì nằm mãi không ngủ lại được.
Lịch học của con thì chẳng nhớ nổi. Cô nhắn vào nhóm lớp dặn mai mang cái này cái nọ, lướt qua cho có rồi thôi, hôm sau con đi học thiếu đồ. Họp phụ huynh cô nói gì cũng ù ù cạc cạc, gật cho xong rồi về. Đến lúc con cầm bài kiểm tra điểm kém về thì mới để mắt tới, mà để mắt bằng cách quát: học hành kiểu gì thế này. Mấy tháng đó, hình như chỉ nói chuyện với con vào đúng những lúc như thế.
Hôm đó con đi học về kể chuyện ở lớp. Gật đầu, ừ, thế à. Con kể một lúc rồi hỏi mẹ có nghe con nói gì không. Ngẩng lên, không nghe được câu nào.
Từ đó trong nhà cứ khang khác đi. Có tối con làm đổ cốc nước, chuyện bé tí mà quát ầm lên, quát xong thấy nó đứng im, mắt đỏ hoe. Nó chỉ làm đổ 1 cốc nước.
II - QUYẾT ĐỊNH BÁN
Mấy hôm sau thì quyết định bán. Ngồi tính cả tuần không ra được con số nào rõ ràng. Bán chỗ này được từng này, chỗ kia được từng kia nhưng phải chờ, tính xong lại đọc được tin mới rồi tính lại từ đầu.
Tối hôm đó đứng ở cửa phòng nhìn con ngủ, tự nhiên thấy không chịu được nữa. Bán cho xong, giá bao nhiêu cũng được.
Nhưng bán cũng chẳng dễ.
Người còn giữ tờ giấy hẹn thì mang tờ giấy đi. Chưa từng cầm vàng, giờ đi bán lại cái quyền được nhận vàng.
Người cầm được vàng thật thì tưởng vậy là chắc rồi. Mang ra tiệm khác, nhân viên đặt lên cân, đo, rồi báo tuổi vàng chỉ đạt 99,5%, chưa tới 3 số 9, trong khi hôm mua người ta nói rõ là 9999. Nhân viên bảo mua ở đâu thì mang về đó bán, bán ở đây thì chỉ mua theo đúng tuổi vàng thật. Có trường hợp khác thì vàng đúng 9999, thương hiệu lớn, giấy tờ đủ, nhưng không phải hàng của tiệm này nên cũng chỉ mua theo giá nguyên liệu, niêm yết thu mua hôm đó khoảng 140 triệu 1 lượng còn giá trả là 131 triệu.
Nhân viên lấy kéo cắt bỏ lớp vỉ nhựa bọc miếng vàng, đưa vào máy đo quang phổ, sau đó đặt vào bát nung và bật đèn khò. Miếng vàng có in thương hiệu, trong mấy chục giây, thành 1 cục kim loại đỏ rực.
Ngồi nhìn cảnh đó, trong đầu lại nghĩ: nhỡ đo ra không đủ tuổi thì sao? Không đủ thì giá còn xuống nữa, mà lúc này vỉ đã cắt rồi, vàng đã chảy rồi, muốn mang về cũng chả mang về được.
Bán xong cũng chưa xong. Có nơi trả tiền trong ngày nếu giao dịch trước 15 giờ và dưới 500 triệu, quá thì chờ hôm sau. Có nơi chia làm 5 đợt, 120 ngày mới nhận đủ. Nghĩa là đưa vàng đi rồi lại cầm về 1 tờ giấy khác, và từ hôm đó lại có thêm 1 thứ để nôn nao mỗi ngày. Có nơi chỉ cho giao dịch bán từ 15 đến 17 giờ. Cay đủ đường.
III - VUI ĐƯỢC MẤY NGÀY
Những lúc thật sự vui đếm được trên đầu ngón tay. Hôm cuối cùng cũng mua được, tối đó ngủ ngon, được đúng 1 đêm. Hôm giá lên mạnh, mở máy thấy con số nhảy, khoe với chồng 1 câu, mừng được nửa buổi.
Còn lại là mấy tháng nôn nao, cáu gắt với người trong nhà rồi tối nằm ân hận, đêm nào cũng bật điện thoại trong bóng tối.
Tính bằng tiền thì có khi vẫn lãi. Nhưng đặt số ngày thấy vui cạnh số ngày thấy nặng trong người thì con số thứ 2 lớn hơn nhiều lắm.
Chuyến du lịch đã hủy thì hủy rồi. Năm học con không được đi học thêm thì qua rồi. Mấy tháng con đi học về kể chuyện mà mẹ ngồi gật đầu không nghe được câu nào, mấy tháng đó cũng qua rồi.
Còn cuốn sách hôm ấy con đòi mua mà bảo để dịp khác, tới giờ vẫn chưa mua.