Ngày 14/8/2026, 1 bệnh nhân đang điều trị tại khoa Hồi sức Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa được gia đình xin đưa về nhà ở Sầm Sơn, quãng đường khoảng 16 km. Trên xe có 1 người mặc áo blouse, tư vấn dùng thuốc vận mạch để duy trì sự sống, giá 600.000đ/lọ. Gia đình mua 7 lọ. Cộng tiền xe, máy thở, máy hút đờm và thuốc, họ trả tổng cộng 9,5 triệu đồng.
Theo thông tin điều tra ban đầu, thuốc được đưa ra là Adrenaline, nhóm này mua trên thị trường khoảng 4.000đ/lọ. Công an đã triệu tập 3 người để làm rõ. Bệnh viện cũng cho biết xe không thuộc bệnh viện và người mặc blouse không phải nhân viên của viện.
I - NGỒI Ở NHÀ THÌ DỄ NÓI
Ngồi ở nhà nghĩ 4.000đ bán 600.000đ, rất dễ nghĩ: cắn sâu thế, sao người ta cũng chịu mua?
Nhưng bạn thử đặt mình vào vị trí đó. Người thân đang nằm trên cáng, có thể đang thở máy. 1 người mặc blouse bảo cần dùng thuốc để duy trì sự sống. Bạn không biết Adrenaline là thuốc gì, cũng chẳng biết ngoài hiệu thuốc nó bán bao nhiêu. Điện thoại có thể vẫn nằm trong túi nhưng lúc ấy mấy ai đủ bình tĩnh mở Google xem giá. Thứ người ta nghĩ lúc đó thường sẽ là: cứ dùng đi, miễn người nhà còn cơ hội, mạng người là trên hết.
Nếu cửa hàng điện máy hét giá cao, mình đi chỗ khác. Trên xe cứu thương thì đi đâu? Dừng xe giữa đường để hỏi thêm 1 nơi khác cũng chẳng ai dám. Thời gian lúc ấy tính bằng phút, còn người bán lại biết rõ món họ đang cầm là thứ gia đình rất khó từ chối.
Nói “gia đình đã đồng ý mua” vì thế nghe thì đúng, nhưng chữ đồng ý trong hoàn cảnh ấy khá đặc biệt. Người ta đồng ý khi phía sau câu từ chối có thể là 1 ý nghĩ rất khó chịu: lỡ vì mình tiếc tiền mà người nhà xảy ra chuyện thì sao.
II - 4,2 TRIỆU ĐẶT CẠNH NỖI SỢ
7 lọ x 600.000đ là 4,2 triệu. Với nhiều gia đình, 4,2 triệu không hề ít. Nhưng nếu người thân đang nguy kịch thì con số đó tự nhiên không còn quan trọng nữa. Người ta có thể vay, chuyển khoản, gọi người nhà mang tiền tới. Mất tiền thì còn biết mình đã mất bao nhiêu. Còn nếu không mua rồi bệnh nhân qua đời, câu “hôm đó giá như mình đồng ý” có thể theo người ở lại rất lâu, kể cả khi về mặt y khoa quyết định ấy chẳng thay đổi được kết quả.
Tâm lý này xuất hiện rất nhiều trong những quyết định liên quan tới người thân. Người ta sẵn sàng trả thêm để khỏi phải sống với cảm giác mình đã bỏ sót 1 cơ hội. Càng không hiểu chuyên môn, mình càng khó biết đâu là thứ thật sự cần. Cuối cùng người nhà thường chọn cách khiến họ ít phải tự trách mình hơn về sau.
Số tiền 4,2 triệu ấy vì thế không còn được so với giá thuốc ngoài thị trường. Nó được đặt cạnh nỗi sợ mất người thân. Mà đặt cạnh cái đó thì món gì cũng dễ bán, bán đắt thế nào cũng phải cắn răng chịu.
III - CHIẾC ÁO BLOUSE
Theo thông tin được đăng tải, người tư vấn thuốc là sinh viên một trường cao đẳng y. Gia đình bệnh nhân lúc ấy đâu biết chuyện đó. Trước mặt họ là 1 người mặc blouse, ngồi trên xe có thiết bị y tế và nói bằng những từ mà người bình thường ít dùng. Chỉ riêng bối cảnh ấy đã đủ làm lời nói có trọng lượng hơn hẳn.
Nếu 1 người đứng ngoài cổng bệnh viện bảo mua 7 lọ thuốc 600.000đ/lọ, rất có thể gia đình sẽ hỏi ngay thuốc gì, sao đắt vậy. Nhưng khi lời đó phát ra trên xe đang chở người bệnh nặng, phản ứng thường khác. Người nhà dễ hiểu nó như chỉ định của bác sĩ hơn là 1 lời bán hàng.
Nghề y có uy tín vì người bệnh buộc phải tin vào kiến thức của người chữa bệnh. Người không thuộc hệ thống y tế nhưng mặc đúng quần áo, xuất hiện đúng chỗ, nói đúng vài từ chuyên môn cũng có thể hưởng ké một phần niềm tin đó. Trong vài chục phút trên xe, gia đình gần như không có cách nào kiểm tra người trước mặt mình thật sự là ai.
IV - LÚC NGƯỜI TA RỐI NHẤT
Cũng những ngày ấy, báo đăng chuyện 3 tài xế từ Nghệ An vào Đồng Nai rồi đưa 3 mẹ con xấu số về quê, chạy hơn 2.000 km và không lấy tiền.
Đặt 2 câu chuyện cạnh nhau, mình thấy khá ám ảnh vì cả 2 đều diễn ra lúc gia đình người khác đang rối nhất. Một bên có người thân nguy kịch. Một bên vừa mất 3 người. Ở những lúc như vậy, nói giá bao nhiêu nhiều khi người ta cũng phải chịu vì đầu óc còn đâu để mặc cả. Người bán dịch vụ biết chuyện đó rõ hơn ai hết.
Xe cứu hộ tới giữa đèo lúc 2 giờ sáng cũng vậy. Nhà tang lễ gặp gia đình vừa nhận tin người thân mất cũng vậy. Thợ tới sửa đường ống đang phun nước giữa đêm cũng vậy. Người cần dịch vụ càng gấp thì càng ít hỏi giá, càng ít khả năng quay sang chỗ khác.
Bởi thế 4.000đ và 600.000đ mới làm người ta bực bội đến vậy. Chênh lệch giá chỉ là phần nhìn thấy trên giấy. Phía sau nó là 1 gia đình đang ở đúng lúc mà câu “đắt quá, thôi không mua” gần như không nói ra nổi.