Bị khởi tố vì trốn thuế gần 1,9 tỷ, vậy mà đọc mấy trăm bình luận dưới tin ông chú “HDPE là ngon luôn”, mình thấy hầu như chẳng ai bực mình vì tiền thuế.
Ngày 4/11/2026, Công an tỉnh Hưng Yên khởi tố, bắt tạm giam ông Nguyễn Văn Hiến, giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Hiến Tài, về hành vi trốn thuế. Theo công an, từ năm 2022 công ty bán hạt nhựa HDPE mà không lập hóa đơn, số thuế bước đầu xác định gần 1,9 tỷ đồng. Ông có hơn 450.000 người theo dõi trên TikTok, báo Thanh Niên gọi thẳng là giám đốc “hay lên mạng dạy cách làm giàu”.
Chuyện thuế thì chính dân kinh doanh trong phần bình luận nói trước: “ô nào làm DN dám vỗ ngực không sai thuế?”, “cứ sai thuế mà đi tù thì tôi sợ không còn doanh nghiệp lắm.” Với họ, sai thuế là chuyện nhà nào làm ăn cũng có thể dính vào, chỉ khác là có bị sờ gáy hay không. Cái họ nhắc đi nhắc lại là mấy câu ông dạy đời: “nói đạo lý cho lắm vào”, “lên tiktok dạy đời cơ”.
Năm 2017, nhóm của Jillian Jordan (nhà tâm lý học, khi ấy ở Đại học Yale, Mỹ) cho 451 người Mỹ đọc chuyện cô Becky có người quen hay tải nhạc lậu. Có 3 bản, bản đầu Becky im lặng, bản sau Becky nói dối thẳng là cô không tải, bản cuối Becky bảo tải nhạc lậu là sai trái. Bản nào cũng kết thúc y như nhau: nói chuyện xong, Becky lên mạng tải nhạc lậu.
Người đọc chấm Becky trên thang 100, xem cô tốt và đáng tin cỡ nào. Becky im lặng được khoảng 45 điểm, Becky nói dối được 36, Becky lên án người khác chỉ được 32. Nghĩa là chê người ta rồi về làm y hệt còn bị ghét hơn cả đứa nói dối.
Vì sao? Vì theo nhóm của Jordan, khi 1 người chê ai đó, người nghe hiểu ngầm là người ấy đang tự khai “tôi không như thế”. Lộ ra thì người ta cáu vì thấy mình bị lừa.
Ở thí nghiệm sau, với 452 người khác, họ thêm 1 cô Becky nói rằng tải nhạc lậu là sai mà thỉnh thoảng cô vẫn tải. Cô này được khoảng 47 điểm, ngang cô im lặng, trong khi Becky lên án vẫn chỉ được 34. Cô chỉ nhận thẳng 1 câu là người đọc thôi ghét. Còn ở thí nghiệm cuối, Becky nào thú nhận 1 lỗi khác, kiểu hay lờ đi không nghe điện thoại của mẹ, thì vẫn bị chấm thấp như cũ.
Ông chú HDPE chưa từng nói trốn thuế là sai. Nhưng ông dạy cả mạng rằng làm giàu phải có kiến thức: “đầu tư kinh doanh mà sai đường thì như muối bỏ biển, còn đầu tư mà có kiến thức thì HDPE là ngon luôn”. Câu ấy cũng là 1 lời tự khai: tôi giàu nhờ biết làm ăn. Clip ấy hơn 8 triệu lượt xem.
Giờ nghe tin ông bán hàng không xuất hóa đơn, người ta lôi đúng câu ấy ra, dưới bài có người viết “Trốn thuế là ngon luôn mới đúng”. Đúng kiểu gậy ông đập lưng ông, câu cửa miệng của ông giờ thành câu người ta chế lại ông, dù con số 1,9 tỷ mới là bước đầu và ông chưa bị xét xử.
Nếu ngày trước ông lên livestream nói thẳng là làm kinh doanh ai chả có lúc lách thuế thì theo thí nghiệm của Jordan, bây giờ người ta đã bớt ghét ông nhiều. Ngặt cái nói vậy thì còn ai ngồi nghe ông dạy làm giàu nữa.
Ông còn thiệt thêm vì cái danh. Nhóm của Alison Fragale (nhà nghiên cứu ở Đại học North Carolina, Mỹ) năm 2009 thấy rằng cùng 1 việc sai, người ngoài nhìn vào hay cho là người có địa vị cao cố ý làm, nên đòi phạt họ nặng hơn. Đã là giám đốc, ngày ngày lên mạng dạy người ta làm giàu, thì khó ai tin là ông không biết.
Tháng 8/2026, Huấn Hoa Hồng bị khởi tố, bắt tạm giam về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kế toán. Báo giới thiệu ông là người hay “rao giảng đạo đức”, khuyên giới trẻ tránh cờ bạc, ma túy như đúng rồi, trong khi chính ông từng 2 lần dương tính với ma túy.
Hay chỉ là ghen ăn tức ở, thấy người giàu sa cơ thì sướng? Năm 1996, nhà tâm lý học người Mỹ Richard Smith đã cho thấy người ta hả hê hơn khi kẻ mình ghen tị gặp nạn. Có điều ở thí nghiệm của Jordan, Becky bản nào cũng là 1 người, cũng tải nhạc lậu, người chấm chẳng có lý do gì ghen với cô hơn ở bản nào. Chỉ khác mỗi câu cô nói, vậy mà điểm chênh nhau hơn chục.
Có bạn bình luận: “hôm qua chú vẫn còn live, hôm nay chú đã nằm dài trong kho”.