Tháng 7/2026, mạng tràn ngập cái tít 1 viên kim cương của SJC chỉ hơn 6.000 đồng, người ta lấy cái kẹo mút, chai Lavie ra để troll (nhiều người còn nói cắn ngập mồm, ăn dày).
Nhưng bản báo cáo ghi 3 loại: đá màu, đá quý, đá bán quý. Lên tít thì các ông cắt xén còn đúng chữ “kim cương”. Sau đó SJC nói trong chỗ đó không có viên kim cương nào, toàn là đá tháo ra từ trang sức cũ mua lại của khách, còn hơn 1 tỷ kia chỉ là con số ghi tạm cho kế toán theo dõi số lượng chứ không phải giá mua hay giá bán. Đó là lời họ, chưa ai kiểm chứng.
Trước đó, tổng giám đốc PNJ cho biết từ ngày 3 đến 17/7, doanh số công ty mua lại từ khách gấp 5 lần doanh số bán ra. Nghĩa là hầu hết những người xếp hàng hôm ấy, trước đó không hề có ý định bán. Trong số họ có người mua bằng tiền tiết kiệm cả đời, có người vay để mua.
Chuyện gì xảy ra với họ trong 2 tuần ấy?
Họ gõ Google P-Lab là gì, GIA có uy tín không, mã khắc trên viên kim cương có mài được không. Xin vào chục cái group, đọc cả trăm bình luận, người bảo bên mình vẫn thu bình thường, người bảo ra 3 tiệm không ai nhận. Nhắn cho 3 người quen, 3 câu trả lời khác nhau, hỏi xong thấy tệ hơn lúc chưa hỏi. Gọi tổng đài, bạn nhân viên nói chị yên tâm ạ, cúp máy xong vẫn không yên. Đang dạy con học mà mắt ở màn hình. 3 giờ sáng bật dậy mở điện thoại xem có tin gì mới, chẳng có gì cả, vẫn nằm lướt thêm 15 phút. Sáng tự nhủ thôi kệ cứ giữ, trưa lại nghĩ hay bán quách đi, chiều thấy giá nhích lên lại mừng may chưa bán. 1 ngày đổi ý 4, 5 lần, lần nào cũng thấy mình vừa nghĩ rất có lý.
Có người sẽ hỏi sao không bình tĩnh. Nhưng nhìn lại mà xem, họ có lười đâu. Họ đã làm đúng những gì 1 người cẩn thận sẽ làm, vậy mà sau tất cả, họ vẫn không biết chỗ kim cương trong két nhà mình đáng bao nhiêu.
Vì đây là loại hàng mà người mua về nguyên tắc không tự kiểm chứng được, kể cả khi rất muốn. Vàng thì cân lên là ra, mở tivi ra là thấy giá. Kim cương thì nhìn không thấy gì, 2 viên giống hệt nhau có thể chênh nhau mấy chục lần. Cái máy thử ở tiệm chỉ đo độ dẫn nhiệt, mà đá nuôi trong lò dẫn nhiệt y hệt đá tự nhiên nên máy cũng chịu. Muốn biết phải có phòng lab và người được đào tạo mấy năm.
Nghĩa là khi mua kim cương, bạn không mua kiến thức về nó, bạn thuê 1 bên khác biết hộ mình. Tờ giấy kiểm định chính là hợp đồng thuê ấy. Bạn cất vào ngăn kéo rồi yên tâm, không phải vì bạn hiểu viên đá, mà vì có 1 tổ chức đứng ra nói rằng họ hiểu.
Đầu tháng 7, công an khởi tố nguyên giám đốc của chính cái nơi được thuê để biết hộ ấy.
Viên đá vẫn nằm im trong két, chẳng sao cả. Nhưng bây giờ muốn tự trấn an mình 1 câu cũng không nổi. Có hiểu gì về viên đá đâu, muốn biết nó đáng bao nhiêu tiền thì biết dựa vào đâu, trước giờ đã bao giờ tự kiểm tra được đâu, toàn tin vào tờ giấy với cái tên in trên tờ giấy. Giờ chính cái tên đó còn đang bị điều tra. Người ta chỉ giữ được thứ mà người ta thực sự hiểu sâu.
Rồi đến lúc đi bán. Ngày 21/7 PNJ đưa ra 2 phương án: đổi sang sản phẩm khác của họ hoặc nhận tiền chia làm 5 đợt trong 120 ngày. Có người bán nhẫn 150 triệu được thu lại 110 triệu, đợt đầu cầm về đúng 11 triệu.
Đi bán là để bớt lo, bớt bồn chồn, mà kiểu nào cũng vẫn rắc rối. Đổi hàng thì vẫn đang cầm hàng. Lấy tiền thì về nhà với cuốn lịch 4 tháng và 1 khoản tiền nằm ở chỗ người khác, mỗi lần mở điện thoại lại nghĩ tới ngày nhận đợt sau. Thốn thật sự.