Mình thấy khá nhiều bạn 16 tới 25 tuổi nói 1 câu giống nhau: biết người yêu có vấn đề rồi nhưng không bỏ được. Người ngoài nghe xong dễ cáu, kiểu bị kiểm soát thế còn yêu làm gì, block luôn cho xong. Nhưng thử đặt mình vào cảnh 17, 18 tuổi, người kia biết nhà mình, biết trường mình học, có số bố mẹ, biết hội bạn thân, từng giữ mật khẩu điện thoại, từng dọa em bỏ anh thì anh không biết mình sẽ làm gì, lúc ấy bấm block đâu còn đơn giản nữa. Có bạn gõ xong câu chia tay rồi ngồi nhìn 5 phút, nghĩ tới cảnh người kia chạy tới cổng nhà lại xóa đi, sáng hôm sau vẫn nhắn chào buổi sáng như chưa có gì. Lâu dần chuyện yêu đương trộn với sợ, thương hại, xấu hổ, rồi thêm cái cảm giác người kia vui buồn sống chết thế nào mình cũng phải chịu 1 phần.
I - LÚC ĐẦU BAO GIỜ CŨNG NGỌT
Lúc mới yêu chẳng mấy ai nói từ nay em phải nghe lời anh. Nó thường bắt đầu rất ngọt: về tới nhà nhắn anh nhé, đi với ai chụp anh xem tí, anh chỉ lo cho em thôi, yêu nhau rồi còn giấu mật khẩu làm gì. Có người còn thích, vì trước giờ chưa ai quan tâm mình kỹ thế. Vài tháng sau câu em đang ở đâu thành sao tắt vị trí, thằng vừa thả tim ảnh em là ai, sao 5 phút rồi chưa trả lời. Đi ăn với hội bạn phải quay camera quanh bàn, mặc cái áo cũng phải nghĩ xem người yêu có khó chịu không, điện thoại rung 1 cái là tự nhiên thấy hồi hộp.
Rồi bắt đầu xuất hiện mấy câu nghe rất chi nẫu ruột: nếu em thương anh thì có gì phải giấu giếm, anh thế này cũng vì em, em ngoan thì anh đâu nổi nóng, bạn bè em toàn phá tình cảm 2 đứa, bố mẹ em có hiểu em bằng anh đâu, ngoài anh ra ai chịu được cái tính em. Nghe nhiều tới mức hôm nào người kia cáu, mình lại ngồi lục xem hôm nay mình đã làm gì sai. Họ đập đồ thì nghĩ chắc do mình nói hơi quá, họ quát thì nghĩ giá mình trả lời sớm hơn chắc đã không thế. Cãi xong họ khóc, xin lỗi, mang đồ ăn tới tận cửa, bảo anh chỉ sợ mất em thôi, vài hôm sau lại ngọt như lúc mới yêu. Đến lần thứ 10, có khi chính mình cũng không còn nhớ hồi đầu từng thấy chuyện kiểm tra điện thoại vô lý tới mức nào.
Các bạn nên tập nói KHÔNG từ sớm rồi nhìn phản ứng của người kia. Em không đưa mật khẩu, tối nay em không muốn gặp, cuối tuần em đi với bạn, em không muốn quan hệ, em muốn dừng lại. Người yêu buồn, hụt hẫng, cãi nhau vài câu vẫn là bình thường. Nhưng nếu sau chữ không là 40 cuộc gọi, ép bật vị trí, chạy tới nhà, tạo nick mới sau khi bị chặn, nhờ bạn bè dò xem mình đang ở đâu, dọa tung ảnh hoặc nói em bỏ anh thì anh tự sát, lúc ấy bạn đã bắt đầu sống theo phản ứng của người kia rồi.
II - NGƯỜI TRONG CUỘC SỐNG KHÁC HẲN
Người ngoài hay hỏi sao không bỏ quách đi, người trong cuộc thì sống khác hẳn. Sáng vẫn đi học, vẫn cười nói, vẫn đăng story bình thường nhưng cái điện thoại trong túi cứ rung là tim lại nhảy. Đi uống nước với bạn 30 phút nhìn máy 10 lần, không phải vì nhớ người yêu mà vì sợ lát nữa lại có 1 trận. Có hôm rất muốn kể với mẹ nhưng nhớ hồi trước mình từng cãi bố mẹ để bênh vực người này nên lại ngại, sợ nghe câu đã bảo rồi mà không nghe. Bạn thân cũng ít dần, đứa nào từng nói người yêu mình có vấn đề thì trước đó mình đã cãi nhau hoặc thôi tâm sự. Tới lúc muốn thoát ra nhất lại là lúc quanh mình ít người biết câu chuyện nhất.
Mà người kia đâu phải lúc nào cũng tệ bạc. Có hôm họ mua thuốc lúc mình ốm, chạy 20 km mang đồ ăn tới, nhớ đúng thứ mình thích, khóc vì sợ mất mình. Những hôm như thế lại làm mình nghĩ chắc con người này vẫn tốt, mấy lần chửi, giữ tay, lục điện thoại chỉ là lúc nóng giận. Rồi mình chờ thêm. 2 tuần yên ổn đủ làm mình quên trận cãi hôm trước, tới lúc nó lặp lại thì lại nghĩ lần này chắc thật sự là lần cuối.
Ở lâu nữa thì nhờn luôn, tiêu chuẩn sống tụt như tụt quần. Lần đầu bị giật điện thoại thấy quá đáng, tới lần thứ 7 thì thôi kệ cho xem cho yên. Sau đó nhắn gì với bạn bè hay bố mẹ cũng tự xóa đi vì sợ bị đọc. Lần đầu bị đẩy khóc cả tối, vài tháng sau bị nắm cổ lại nghĩ may hôm nay nó chưa đánh. Lần đầu người kia đứng dưới nhà lúc nửa đêm thì hoảng, vài lần sau lại tự an ủi chắc tại nhớ mình quá. Người ngoài nghe thấy kinh khủng, người trong cuộc vẫn có thể nói bình thường nó tốt lắm.
III - KHI ĐÃ CÓ ĐE DỌA
Có vài chuyện mình nghĩ không nên ngồi chờ thêm xem người kia có thay đổi được không. Từng bóp cổ, từng dùng dao hay hung khí để dọa, từng đánh tới mức bị thương, từng nói sẽ xuống tay với bạn hoặc người nhà, bám theo tới trường, tới chỗ làm hay đứng dưới nhà dù đã bảo đừng tới. Mấy hành vi này xuất hiện nhiều trong các nghiên cứu về bạo lực bạn tình nghiêm trọng. Không ai nhìn 1 dấu hiệu rồi biết chắc sau này người kia sẽ làm gì nhưng mình cũng chẳng cần lấy mạng mình ra thử xem câu em bỏ anh thì biết tay là nói chơi hay nói thật.
Nếu đã tới mức đó, đừng hẹn 1 chỗ kín để nói lần cuối cho tử tế. Không cần ngồi trên xe họ, không cần vào phòng riêng, càng không cần giải thích 2 tiếng đồng hồ để người kia hiểu mình hết yêu. Chia tay qua tin nhắn hay điện thoại cũng được nếu gặp trực tiếp khiến bạn sợ. Trước đó kể cho ít nhất 1 người biết toàn bộ chuyện, kể cả đoạn mình thấy xấu hổ như từng bị đánh mà vẫn quay lại, từng gửi ảnh riêng, từng nói dối bố mẹ để đi gặp. Người giúp mình cần biết chuyện thật chứ không phải bản rút gọn kiểu bọn con chỉ cãi nhau thôi.
Nếu phải trả đồ thì nhờ người khác chuyển hoặc đi cùng bạn tới chỗ đông người. Tin nhắn dọa nạt đừng xóa, chụp lại cả thời gian, số điện thoại, tài khoản. Người kia biết trường mình học thì bố mẹ, giáo viên hoặc bảo vệ nên biết mặt họ, đi làm thì ít nhất 1 đồng nghiệp nên biết chuyện. Mấy hôm đầu có thể đổi giờ đi lại, không đăng story ngay lúc đang ở đâu đó, đừng check in đúng quán mình đang ngồi nếu người cũ vẫn đang tìm.
Điện thoại cũng cần xem lại kỹ. Đổi mật khẩu email trước rồi tới Facebook, Zalo, TikTok, Apple ID hay Google, kiểm tra còn thiết bị lạ nào đang đăng nhập. Tắt Find My, Google Maps và những chỗ 2 người từng chia sẻ vị trí. Bật xác thực 2 bước. Nhắn thẳng với hội bạn là người cũ có hỏi mình đang ở đâu thì đừng gửi, kể cả họ bảo chỉ muốn mang đồ tới trả 5 phút.
IV - CÂU DỌA GIỮ CHÂN NHIỀU NGƯỜI NHẤT
Câu em bỏ anh thì anh chết giữ được rất nhiều người ở lại. Nghe lúc 17, 18 tuổi dễ hoảng kinh khủng, vì mình đang thương họ mà lại chưa từng phải xử lý chuyện tự sát bao giờ. Rồi họ nói anh có chuyện gì là tại em, em muốn cả đời sống với việc này à, thế là mình sợ tới mức quay lại. Nếu họ thật sự có nguy cơ tự làm hại bản thân thì báo ngay cho gia đình họ hoặc người lớn có thể tới chỗ họ, tình huống khẩn cấp thì gọi hỗ trợ. Chạy 1 mình tới rồi đồng ý yêu tiếp chỉ khiến lần sau câu đó lại giữ được mình.
Chia tay xong còn có kiểu van xin. Anh biết sai rồi, gặp anh 5 phút thôi, anh hứa đây là lần cuối, anh đang đứng dưới nhà rồi em xuống đi. Có người mềm lòng vì nghe khóc, nghĩ thôi xuống nói vài câu rồi về. Nếu trước đó họ đã từng bạo lực, đe dọa hay bám theo thì đừng tự đi. 1 người có thể buổi sáng xin lỗi rất tỉnh táo, chiều nhắn chửi, tối lại cầu xin, tới nửa đêm bỗng nổi nóng. Mình không thể nhìn họ lúc 8 giờ tối rồi đoán chắc 8 giờ 30 họ vẫn như vậy.
Mấy bạn đang ở phía kiểm soát người yêu cũng nên soi lại mình. Nếu ngày nào bạn cũng đòi xem vị trí, cầm điện thoại người yêu đọc, gọi hàng chục cuộc khi họ không nghe máy, đứng dưới nhà sau khi người ta bảo đừng tới, dọa làm liều mỗi lần bị chia tay thì nên dừng ngay trước khi chuyện chạy xa hơn. 1 đêm quẫn trí, thêm rượu hay chất kích thích, cầm dao đi tìm người cũ, vài phút sau có thể có người không qua khỏi, mình bị bắt, gia đình 2 bên dính vào vụ án còn bản thân thì đi tù hoặc đối mặt với mức án rất nặng. Đến lúc ngồi trong trại nghĩ giá hôm đó mình quay xe về nhà thì đã muộn rồi.
V - Ở LẠI THÌ MẤT GÌ
Ở lại lâu thì chưa cần tới đánh nhau đã đủ để cuộc sống nát dần. Có người học tụt vì đầu óc cả ngày nằm trong 200 tin nhắn, đi làm không tập trung, nghỉ chơi với bạn bè vì ai góp ý cũng bị coi là phá tình cảm. Có người ngủ mà điện thoại rung vẫn giật mình, đi ngoài đường cứ nhìn gương vì sợ người cũ chạy theo, sau này quen người mới vẫn thấy lạ khi điện thoại mình nằm trên bàn mà chẳng ai hỏi mật khẩu. Có bạn mất rất lâu mới thôi xin phép người yêu cho những việc kiểu đi cà phê với bạn hay mặc cái áo mình thích.
Nếu đã có đánh, bóp cổ, ép quan hệ, đe dọa hay bám theo thì đừng nghĩ mình còn vài tháng để từ từ xem sao. Có những chuyện đang yên có thể đổi rất nhanh sau 1 cuộc cãi nhau hoặc 1 tin nhắn chia tay. Nếu bạn đang sợ thật, tối nay đừng tự dưng nhắn em chia tay rồi block sạch trong lúc chẳng ai biết chuyện. Kể với người nhà trước, lưu bằng chứng, kiểm tra vị trí và tài khoản, tính xem ngày mai đi học hay đi làm thế nào nếu người kia xuất hiện.
Nếu bạn dưới 18 tuổi thì có thể gọi 111, nguy hiểm đang xảy ra ngay thì gọi 113 hoặc chạy vào chỗ đông người, nhà người quen, chỗ bảo vệ hay công an gần nhất. Phụ nữ và trẻ em bị bạo lực cũng có Ngôi nhà Bình yên hỗ trợ qua số 1900 96 96 80.
Mình thi thoảng nghĩ tới cảnh 1 đứa 17 tuổi ngồi trong phòng lúc 1 giờ sáng, ngoài cổng người yêu cũ đang gọi liên tục, bố mẹ ngủ ngay phòng bên nhưng nó vẫn ngồi im vì sợ mở cửa ra sẽ bị mắng.
Nếu bạn đang như thế thì gõ cửa phòng bố mẹ trước đi.