Đầu tháng 9/2026, loạt ảnh chụp bên trong khu O’Smach bên Campuchia được công bố. Ảnh thật. 1 căn phòng dựng giống trụ sở cảnh sát, những bộ quân phục treo sẵn, khu bệnh viện có cả phòng mổ và những căn phòng khóa kín bên trong 1 khu rộng khoảng 80 ha với hơn 150 tòa nhà. Nhìn chúng giống đạo cụ còn sót lại sau 1 bộ phim tội phạm. Nhưng từng có hàng nghìn người sống và làm việc ở đây.
Có người bước vào những nơi như thế sau khi trước đó chỉ nhận được 1 tin nhắn rất bình thường. “Bốc sầu riêng ở Tây Ninh, 15 triệu/tháng.” “Nhân viên văn phòng, không cần kinh nghiệm.” “Đánh máy, chăm sóc khách hàng, lương 1.000 USD, bao ăn ở, có xe đón.” Có tin còn chẳng hề nói sang Campuchia. 1 đứa ở nhà thất nghiệp vài tháng, thấy bạn mình giới thiệu, nghe mức lương khá ngon, xếp vài bộ quần áo rồi nói với mẹ: con đi làm mấy tháng.
Có khi đó là buổi sáng cuối cùng nó còn tự cầm điện thoại của mình.
Vài chuyến xe sau, điện thoại và hộ chiếu có thể bị giữ. Người ta báo nó đã được mua với giá bao nhiêu tiền. Trước mặt là máy tính, phía sau là người canh. Mỗi ngày phải ngồi 12 đến 18 tiếng để tìm người khác mà lừa. Không kiếm đủ tiền thì có gậy, dùi cui điện, phòng tối. Muốn về thì gọi cho bố mẹ bảo chuẩn bị vài nghìn USD. Không có tiền, có người lại bị bán sang 1 khu khác.
I - NGƯỜI TUYỂN THƯỜNG LÀ NGƯỜI QUEN
Người nhà thường nghĩ nếu con mình không đi theo người lạ thì vẫn ổn. Nhưng theo dữ liệu OHCHR (Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc) công bố năm 2026, gần 75% nạn nhân được hỏi nói người tuyển họ là 1 người họ tin, gồm bạn bè hoặc người thân. Blue Dragon khi xem các vụ án liên quan người Việt cũng ghi nhận 64,6% nạn nhân bị người quen lừa.
Vì thế những lời cảnh báo “đừng tin người lạ trên mạng” vẫn lọt người. 1 nick Telegram nhắn “qua đây làm 25 triệu” mình còn nghi. 1 thằng bạn gọi về bảo “tao đang làm đây, ổn lắm, qua đi” thì khác. Đã có vụ người mắc kẹt bên đó được hứa 100 đến 300 USD nếu kéo thêm được 1 người. Có người làm vì tiền, có người bị ép, có người được hứa kéo được người mới thì sẽ bớt bị bỏ đói hoặc bị đánh.
Vậy nên nếu con mình nói “bạn con giới thiệu mà”, câu đó chưa đủ để yên tâm.
II - ROI ĐIỆN VÀ PHÒNG TỐI
Amnesty từng phỏng vấn 58 người sống sót khỏi các khu lừa đảo (scam compound) ở Campuchia. 45 người nói họ từng bị tra tấn hoặc ngược đãi. Ít nhất 19 khu có lời khai về dùi cui điện và còng tay. Có nơi dành riêng 1 “phòng tối” để nhốt người chống đối hoặc tìm cách trốn thoát. OHCHR ghi nhận có người phải làm tới 19 tiếng 1 ngày.
1 nạn nhân Việt kể mỗi ngày phải lừa được ít nhất 600 USD, không đủ thì bị đánh và chích điện. 1 người khác kể ngày nào không lừa được ai thì bị gậy đánh vào đầu, đạp vào người rồi chích điện khoảng nửa giờ.
Còn “bị bán” ở đây là bán thật. Trong 58 người Amnesty phỏng vấn, 32 người nói mình từng bị bán, nhìn thấy người khác bị bán hoặc bị dọa bán. Lisa, 1 cô gái Thái 18 tuổi, bị chuyển qua 7 khu trong 11 tháng. 1 lần trốn thất bại, cô bị giữ lại rồi bị đánh vào lòng bàn chân bằng thanh kim loại đến mức nhiều tuần không đi nổi.
III - QUA ĐÓ KHÔNG THÍCH THÌ VỀ
Năm 2022, hơn 40 người Việt cùng chạy khỏi 1 casino ở Campuchia rồi lao xuống sông Bình Di để bơi về Việt Nam. 1 thiếu niên 16 tuổi không qua được.
Thế nên “qua đó không thích thì về” chỉ dễ khi mình đang ngồi ở nhà. Trong các khu Amnesty điều tra có tường cao, dây thép gai, cổng gác, camera và bảo vệ. Có người muốn ra phải gọi về nhà xin tiền chuộc. Có gia đình trả tiền rồi vẫn bị đòi thêm. Có người bị chuyển tiếp sang nơi khác, và khoản tiền chủ mới bỏ ra lại thành món nợ mới của chính họ.
Hồi tháng 9/2026, O’Smach khiến cả mạng chú ý vì những căn phòng giả cảnh sát, đồng phục, SIM, kịch bản lừa đảo và cả bệnh viện bên trong. Riêng căn phòng mổ bị đồn dùng để lấy nội tạng thì tới lúc ấy chưa có bằng chứng nào xác nhận chuyện đó. Không cần thêm chi tiết ấy. Roi điện, phòng tối, mua bán người và những gia đình phải vay tiền để chuộc chính con mình đã là chuyện có thật.
IV - GỬI CHO CON TRƯỚC KHI NÓ LÊN XE
Nếu nhà đang có 1 đứa thất nghiệp, mới nghỉ học, đang muốn kiếm tiền nhanh hoặc vừa được bạn rủ đi làm xa, gửi cho nó mấy câu này trước khi nó lên xe:
Nói làm ở Tây Ninh chưa chắc điểm cuối là Tây Ninh.
Bạn thân giới thiệu vẫn phải kiểm tra công ty.
20 đến 30 triệu 1 tháng mà không cần kỹ năng, lại bao xe bao ăn ở thì càng phải kiểm tra.
Đừng giao điện thoại, hộ chiếu hay để người tuyển quyết định toàn bộ đường đi của mình.
Với 1 số người đã trở về, cái ngày họ bị chích điện bắt đầu bằng 1 tin nhắn tuyển việc nghe khá ngon.