California Fitness & Yoga, chuỗi phòng tập từng được báo gọi là lớn nhất Việt Nam, tới cuối tháng 10/2026 đã đóng gần hết. Chỉ trong 2 ngày 24 và 25/10, 7 cơ sở ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội tạm đóng, nhiều hội viên chỉ được báo trước vài tiếng. Tối 25/10 thì ở Hà Nội không còn cơ sở nào mở cửa. Lý do được đưa ra, lần nào cũng là “vận hành”.
Hội viên lo nhất là cái thẻ. Tháng 5/2025, bà Hồng ở Hà Nội, 64 tuổi, mua thẻ tập 5 năm giá 35 triệu, nghĩa là bà trả trước cho tới năm bà 69 tuổi. Hơn 1 năm sau, chi nhánh gần nhà bà đóng cửa, công ty bảo bà sang cơ sở Láng Hạ mà tập. Con gái bà kể: “với một người đã ở độ tuổi 64, có bệnh nền như mẹ tôi, việc di chuyển thêm 5,4km là một việc vô cùng bất tiện”. Gia đình xin lại phần tiền chưa dùng thì công ty chỉ vào hợp đồng, chỗ ghi mọi khoản tiền hội viên đã trả “sẽ không được hoàn lại trong bất kỳ trường hợp nào”. Chuyện của bà Hồng xảy ra từ tháng 8, trước cả đợt đóng cửa hàng loạt.
Mọi người để ý là đưa 35 triệu cho 1 người lạ vay 5 năm, không lãi, không ai bảo lãnh, thì chắc chẳng ai dám. Vậy mà mua thẻ tập 5 năm thì khối người làm, chả ai thấy mình liều. Anh chị nào đang giữ 1 cái thẻ tập, thẻ yoga, khóa học trả trước 1, 2 năm thì thử nhớ lại xem: hôm ký, mình nghĩ gì?
I - TIẾC TIỀN GIỮ CHÂN ĐƯỢC BAO LÂU
Tháng 8/2026, 1 chuỗi phòng tập khác ở Thành phố Hồ Chí Minh là Core Fitness cũng đóng cửa đột ngột, hôm trước còn mở, hôm sau đã đóng. Báo Tuổi Trẻ kể chuyện chị H., 1 hội viên ở đó. Chị thấy quảng cáo gói tập khoảng 339.000 đồng 1 tháng, đến nơi mới biết giá ấy chỉ áp cho gói dài hạn. Chị chỉ muốn tập yoga theo lớp nhưng lớp yoga cứ bị cắt dần. Rồi nhân viên mời chị gói tập riêng với huấn luyện viên, 48 buổi, 26,4 triệu, với 1 lý do nghe rất lọt tai: “đầu tư một lần cho xứng đáng”.
Câu này thì ai từng mua gói dài đều hiểu. Biết mình lười nên mới trả thật nhiều 1 lần, để sau này tiếc tiền mà phải đi, lấy tiền của mình ra trói chính mình vào phòng tập. Cái người ta mua về là chính mình của mấy tháng tới: dậy sớm, đi đều, khỏe ra, người gọn gàng, eo thon. Bà Hồng mua thẻ 5 năm thì là mua 1 bà Hồng 69 tuổi vẫn đi tập đều. Nghĩ thế thì ai nỡ chê.
Có điều cái người chăm chỉ ấy thường chẳng thấy đâu. 2 nhà kinh tế học ở Mỹ từng lấy dữ liệu của gần 8.000 hội viên ở 3 phòng tập trong 3 năm. Những người chọn gói hơn 70 đô 1 tháng trung bình chỉ đi 4,3 lần 1 tháng. Tính ra mỗi lần đi tập họ trả hơn 17 đô, trong khi mua vé theo xấp 10 lần thì chỉ mất 10 đô 1 lần, đắt gần gấp đôi! Trung bình mỗi người phí khoảng 600 đô. 2 tác giả cho rằng người ta quá tin vào bản thân mình sau này. Lúc ký thì ai chả nghĩ tháng sau mình sẽ chăm hơn bây giờ.
Thế cái tiếc tiền giữ chân người ta được bao lâu? Năm 1982, 1 nhà hát của 1 trường đại học ở bang Ohio (Mỹ) bán vé xem cả mùa diễn. Người mua được chia ngẫu nhiên: người trả đủ giá, người được giảm 1 ít, người được giảm nhiều. Nửa đầu mùa, nhóm trả đủ giá đi xem nhiều hơn 2 nhóm kia, đúng là tiếc tiền thật. Nhưng sang nửa sau, từ tháng thứ 6 trở đi, 3 nhóm đi xem như nhau. Cái cảm giác tiếc tiền chỉ giữ chân người ta được chừng nửa năm.
Thẻ 5 năm là 60 tháng. Hóa ra trả tiền để ép mình đi tập thì chỉ ép được mấy tháng đầu, mấy chục tháng còn lại tấm thẻ nằm im trong ví.
Giờ thì có chị hội viên California ở Hà Nội nói: “bây giờ chỉ cố gắng duy trì tập luyện, vì nếu nghỉ cũng khó được hoàn tiền”. Vẫn là đi tập vì tiếc tiền, chỉ khác bây giờ là sợ mất trắng.
II - MUA THẺ DÀI LÀ CHO PHÒNG TẬP VAY
Giờ xem giá thẻ của California. Theo báo Dân Trí, hạng Platinum niêm yết 760.000 đến 920.000 đồng 1 tháng. Mua 18 tháng thì hơn 10 triệu, tức hơn 500.000 đồng 1 tháng. Có hội viên mua thẻ 5 năm giá 20 triệu, chia ra còn khoảng 333.000 đồng 1 tháng.
Mua càng dài càng rẻ, vì phòng tập nhận hết tiền ngay hôm ký. 1 bài trên CafeBiz viết thẳng là người mua thẻ “đang cho doanh nghiệp vay tiền trong nhiều năm, không lãi, không thế chấp và không có ai bảo lãnh”.
Mà nói không lãi cũng chưa đúng hẳn. Cái phần rẻ đi ấy chính là tiền lãi, phòng tập trả luôn 1 lần cho mình ngay hôm ký, chỉ là không ai gọi nó là lãi. Mình cứ tưởng mình được giảm giá, có ai ngờ mình vừa cho vay!
Chuyện này ở Mỹ người ta biết từ lâu rồi. Cũng theo bài báo trên, có lần hãng kiểm toán Touche Ross đi khảo sát các phòng tập bán thẻ theo hợp đồng và kết luận: ở đó “bán hàng mới thực sự là hoạt động chính”. Từ những năm 1970, nhiều bang ở Mỹ bắt đầu siết, nay phổ biến là hợp đồng không được dài quá 36 tháng. Còn ở ta, theo Tuổi Trẻ, hiện chưa có quy định nào buộc phòng tập phải có 1 mức vốn nhất định, phải ký quỹ hay có bảo lãnh tài chính mới được bán thẻ dài hạn. Ai muốn bán thẻ 5 năm thì cứ việc bán.
Mà đã là vay thì phải có tiền vay mới để trả nợ cũ. Hội viên cũ vẫn đến tập, vẫn cần điện, cần nước, cần huấn luyện viên, trong khi tiền của họ thì đã tiêu từ mấy năm trước. Thế nên tháng nào cũng phải bán được thẻ mới, không bán được là toang.
Vụ California đúng y như thế. Tính đến cuối tháng 9, trụ sở ở Thành phố Hồ Chí Minh nợ hơn 9 tỷ tiền bảo hiểm xã hội của 416 người lao động, kéo dài 7 tháng, chi nhánh Hà Nội nợ hơn 5 tỷ. 1 quản lý cơ sở ở Hà Nội kể, tháng 9 công ty có báo trả hoa hồng “nhưng nhân viên không còn chạy doanh số nữa”. Lương còn chưa được trả thì bụng dạ nào mà đi bán thẻ, mà bán cho khách xong mình nghỉ việc thì cũng ngại. Thế là tắt luôn nguồn tiền thẻ mới.
Rồi từ ngày 29/9, khăn tập, nước uống VIP bị tạm ngưng. Ngày 7/10, ở 1 số lớp, hội viên tự góp nhau 10.000, 20.000 đồng 1 người để hỗ trợ các thầy dạy (nghe nói đã chậm lương nhiều tháng). 5 ngày sau, ngày 12/10, công ty mở thêm các lớp thu phí 20.000 đồng 1 chỗ 1 lớp, “với tất cả hạng thẻ, kể cả hội viên Iconic và Centuryon”, nghĩa là cả những hạng thẻ đắt nhất. Hội viên vừa góp tiền cho thầy xong thì đến lượt phải đóng thêm tiền cho công ty?!
Ngày 19/10, ông chủ tịch Dane Fort lên video xin lỗi: “California đã theo đuổi tăng trưởng bằng mọi giá”. Bằng mọi giá thì cũng được thôi, khổ nỗi cái giá ấy hội viên trả trước cả rồi, có người trả trước 5 năm!
Chưa kể, có người trả bằng tiền đi vay thật. Chị H. ở Core Fitness trả trước 10 triệu, phần còn lại vay trả góp, mỗi tháng vẫn đóng khoảng 1,3 triệu: “phòng gym đóng cửa nhưng khoản vay vẫn còn nên mình phải tiếp tục thanh toán”. Luật sư bảo đúng là thế, hợp đồng tập là 1 chuyện, hợp đồng vay với ngân hàng là chuyện khác. Ở California cũng có người còn 2 tháng nữa mới trả góp xong cái thẻ 5 năm giá 20 triệu.
III - TẠM ĐÓNG ĐẾN BAO GIỜ
Khoảng 23h đêm 23/10, nhiều hội viên nhận tin nhắn báo 5 phòng tập ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội tạm ngưng từ hôm sau đến hết 31/10. Chị Linh, hội viên lâu năm, hay đi tập lúc 6h sáng, lúc ấy đã đi ngủ. Chị bảo: “California nói tạm đóng hết tháng 10 nhưng không biết có thật không hay là đóng hẳn luôn”. 20h tối hôm sau lại có thông báo đóng thêm 2 phòng nữa, cũng từ sáng hôm sau.
Thông báo nào cũng là “tạm dừng”, “tạm ngưng”, lý do là “vận hành”, hẹn tới hết 31/10. Ông chủ tịch thì xin thêm 30 ngày. Tạm đến bao giờ, tạm xong có mở lại không thì chưa ai biết.
Người cho vay mà còn tin là sắp được trả thì sẽ ngồi chờ chứ chưa đi đòi. 1 tháng nữa, rồi thêm 1 tháng nữa. Mà muốn đòi thì cũng phải biết mình là chủ nợ đã.
Bà Hồng thì đòi rồi đấy, kết quả là được chỉ cho xem dòng “không được hoàn lại trong bất kỳ trường hợp nào”. Nhưng cũng trong hợp đồng ấy còn 1 điều khoản khác, ghi rằng nếu chỗ tập mới bất tiện thì công ty sẽ “hoàn trả lại khoản phí hội viên còn lại tính đến ngày công ty thay đổi địa điểm/ đóng cửa câu lạc bộ”. Vậy xin hỏi, “bất kỳ trường hợp nào” có tính cả trường hợp công ty đóng cửa không? Nếu tính thì điều khoản kia viết ra để làm gì? Còn nếu không tính thì sao bà Hồng không được trả tiền?
Tấm thẻ của bà Hồng còn hạn tới tháng 5 năm 2030. Hợp đồng ghi số tiền ấy “sẽ không được hoàn lại trong bất kỳ trường hợp nào”.