“Như 1 con chó!” là những lời cuối cùng của Josef K. trong tiểu thuyết Vụ án của Franz Kafka.
Câu chuyện nghe vô lý đến mức bực mình. Một buổi sáng anh K. bị báo rằng mình bị bắt nhưng không ai nói anh phạm tội gì, anh vẫn đi làm, vẫn ra ngoài, vẫn sinh hoạt như thường, chỉ có từ hôm ấy anh bắt đầu sống quanh 1 vụ án mà chính mình không hiểu. Anh tìm luật sư, tìm người quen với tòa, tìm họa sĩ, tìm linh mục, gặp bất cứ ai có vẻ biết đường đi nước bước, cứ thế chạy hết chỗ này sang chỗ khác để thanh minh cho 1 cái tội chưa ai nói ra. K. quả thật vẫn được tự do nhưng càng ngày anh càng sống giống 1 người không còn tự do nữa.
Rồi đến cuối, 2 người đàn ông đưa K. ra 1 mỏ đá vắng. Họ chuyền qua chuyền lại con dao trước mặt anh, như thể còn chờ anh tự làm nốt phần việc của mình, mà K. không làm. 1 người giữ anh, người kia đâm vào tim rồi xoay lưỡi dao 2 lần. Sau đó 2 kẻ ấy ghé sát mặt vào nhau để nhìn K. chết, cái cách người ta đứng xem 1 con vật hấp hối ngoài đường. K. còn nhìn thấy họ, rồi anh nói: “như 1 con chó!”. Kafka viết tiếp rằng dường như sự nhục nhã ấy sẽ còn sống lâu hơn anh.
Cả quãng đời cuối K. đã chạy đi xin 1 lời giải thích. Anh muốn biết mình sai ở đâu, muốn có người nói cho anh biết phải làm gì, phải gặp ai, phải chứng minh đến mức nào thì người ta mới thôi coi anh là kẻ có tội. Khổ nhất là chẳng ai nói. Anh cứ tự đi, tự hỏi, tự thanh minh, rồi ngày nào cũng dành thêm 1 ít thời gian cho cái tòa án ấy. Đến hôm 2 người lạ đến đưa đi, K. cũng đi theo họ.
Bạn nhìn quanh mà xem, ngoài đời đâu có thiếu những cuộc đời như thế, chỉ là nhẹ hơn. Từng này tuổi chưa có nhà thì thấy mình kém, bạn bè kiếm nhiều tiền hơn thì mất ngủ, con học không bằng con người ta thì thấy mình làm cha mẹ chưa ra gì, sếp cau có mặt 1 hôm cũng về nằm nghĩ lại từng câu mình đã nói. Rồi lại cố thêm chút nữa, kiếm thêm chút nữa, mua thêm thứ gì đó, làm cho ai đó hài lòng thêm 1 chút, mong 1 ngày sẽ có người nhìn mình và bảo: được rồi, mày ổn rồi.
Nhưng nhiều khi chẳng có ai nói câu ấy cả. 40 tuổi vẫn chờ, 50 tuổi vẫn chờ, đến già vẫn còn ngó sang cuộc đời người khác xem mình đã sống đúng chưa. Josef K. ít ra còn nhìn thấy 2 kẻ giết mình ở mỏ đá. Có người thì chẳng bao giờ nhìn thấy quan tòa của họ, chỉ biết sáng nào thức dậy cũng thấy mình còn thiếu, còn chưa đủ, còn phải cố thêm. Rồi 1 ngày hết đời, vẫn không biết cái bản án mình đã mang theo mấy chục năm ấy rốt cuộc do ai viết.