Mấy hôm nay lướt Facebook thấy VTV24, Ấn Tượng VTV, rồi cả trang của công an đồng loạt đưa tin về 1 loại ma túy mới. Gần như tất cả đều gọi nó là pod chill. Mình tra thì cái tên đó là do dân buôn đặt ra cho dễ bán hàng thôi.
Cái pod hình cây bút, hương trái cây, giấu được ma túy trước mắt bố mẹ và thầy cô. Còn chữ “chill” thì làm mọi người bớt cảnh giác, vì nghe như là thư giãn.
I - CÁI “CHILL” ẤY THẬT RA LÀ GÌ
Tên hóa học của nó là Etomidate. Đây chả phải chất lạ mới chế cháo ra trong phòng bí mật nào, nó là thuốc gây mê thật trong y khoa, hãng Janssen làm ra từ thập niên 1960, dùng để gây mê trước khi mổ. Bác sĩ chuộng nó vì gây mê rất nhanh mà vẫn giữ được huyết áp và nhịp tim ổn định, nên hay dùng cho bệnh nhân đang sốc, mất máu, tim yếu, những ca mà thuốc mê khác dễ làm tụt huyết áp.
Etomidate vốn là con dao quý của bác sĩ, nằm trong phòng mổ, có người gây mê đứng canh từng giây. Rắc rối bắt đầu khi có kẻ mang con dao đó ra khỏi phòng mổ, pha vào tinh dầu, bơm vào cái pod rồi bán trôi nổi trên mạng cho 1 đứa 17, 18 tuổi tự cầm.
Hít vào phổi 1 hơi là thuốc lên não ngay, ép cả hệ thần kinh dịu xuống, người dùng thấy cơn buồn ngủ ập tới, tay chân buông lỏng, đầu óc đơ ra, không còn biết gì xung quanh. Đây chính là cái mà dân buôn quảng cáo là “chill”. Cùng lúc đó nó làm nhịp thở chậm lại, lại còn khóa luôn tuyến thượng thận, là chỗ tiết ra hormone để cơ thể chống sốc và tự cứu mình khi nguy cấp. Nên hút xong mà uống thêm rượu hay thuốc ngủ thì nhịp thở có thể chậm hẳn rồi ngừng, trong khi cơ thể đã bị tước mất cơ chế tự cứu. Vì thế mới có những ca tử vong rất nhanh.
Nhiều người nghĩ ma túy nào cũng giống nhau, đều là phê. Etomidate thì ngược hẳn với ma túy đá. Đá là chất kích thích, làm người ta tăng động, thức trắng, hoang tưởng, điên loạn. Etomidate thì ức chế, nó đánh gục con người, đưa cơ thể vào 1 kiểu tắt nguồn giả. Chính vì nó làm người ta lịm đi chứ không quậy phá nên dân buôn mới bám vào đó mà rao là nó chỉ giúp dễ ngủ, giúp thư giãn, trong khi thứ đó đang phá hủy hệ nội tiết và hệ hô hấp của đứa đang hút.
II - LỜI RAO THỨ 2: HÚT KHÔNG LÊN QUE THỬ
Que thử ma túy nhanh bán ngoài thị trường, loại 4 chân, 5 chân thử nước tiểu, hoạt động bằng cách dò mấy nhóm ma túy quen thuộc như heroin, đá, cần sa, thuốc lắc, ke. Mỗi que được cài sẵn để nhận đúng hình dạng phân tử của mấy nhóm đó. Etomidate có cấu trúc hóa học khác hẳn, không giống chất nào trong số đó, nên que bán trôi nổi không nhận ra, cứ cho kết quả âm tính, kể cả khi trong người đang có Etomidate ở mức gây ngộ độc.
Nhưng công an bây giờ đã có bộ xét nghiệm chuyên dụng dò được đúng Etomidate. Câu “hút không lên test đâu” chỉ đúng với cái que mà đứa nhỏ tự mua trên mạng về để tự trấn an. Que trong tay công an thì vẫn dương tính ầm ầm.
Mình từng viết 1 bài về chuyện cả giới nghệ sĩ đi xét nghiệm nước tiểu để chứng minh mình trong sạch, tờ giấy âm tính đó chỉ chứng minh được vài ngày qua họ không dùng. Với Etomidate thì tờ kết quả âm tính còn chả chứng minh được chuyện vài ngày qua, vì que thường vốn không nhìn thấy chất này ngay từ đầu.
Vậy mà tờ âm tính đó lại thành điểm bán hàng của dân buôn. Nó đánh trúng nỗi sợ lớn nhất của 1 đứa học sinh: sợ công an bắt, sợ nhà trường phát hiện, sợ bố mẹ biết. “Hút cái này không lên test đâu” nghĩa là cứ hút đi, không ai bắt được mày đâu. Nỗi sợ từng làm đứa trẻ chùn tay, không dám hút hít gì, giờ bị gạt đi bằng đúng 1 câu nói. Rồi vì tin mình đang dùng 1 thứ tinh dầu vô hại, người dùng rít sâu hơn, nhiều hơn, cho đã hơn, cứ thế tiến dần tới ngưỡng ngừng thở mà không biết.
III - CÁI TÊN NGHE HIỀN LÀNH
Thử tưởng tượng 2 đứa nhỏ, 1 đứa được rủ thử tí Etomidate không, 1 đứa được rủ làm 1 hơi pod chill cho thư giãn không. Cùng 1 chất mà phản ứng trong đầu 2 đứa khác hẳn nhau. Etomidate nghe như thuốc, như bệnh viện, như thứ phải cẩn thận. Còn “chill” thì nằm sẵn trong từ điển của tụi nhỏ rồi, là thư giãn, là sành điệu, là xả căng thẳng sau giờ học, đứa nào lại đi sợ chữ “chill”.
Lại còn được hứa là không lên que thử, thế là đứa trẻ có đủ lý do để thấy mình an toàn. Nó tin mình đang hút 1 thứ tinh dầu thư giãn, hợp pháp, kể cả có bị kiểm tra cũng không lộ, trong khi thứ đi vào phổi nó là thuốc mê.
Mà “chill” mới chỉ là 1 cái tên. Lên mạng gõ thử thì ra cả rổ: pod thư giãn, pod ngủ ngon, pod bay, nước vui, mỗi chỗ bán 1 kiểu, cái nào cũng nghe hiền lành như thực phẩm chức năng. Hàng rao công khai trên mạng xã hội, nhắn tin chốt đơn, giao tận nhà, nhận hàng mới trả tiền, không cần gặp mặt ai. Đứa nhỏ ngồi trong phòng cũng mua được, bố mẹ nhìn gói hàng về thì thấy giống hệt mấy đơn đồ vặt hằng ngày.
IV - 127 NĂM TRƯỚC
Năm 1898, hãng dược Bayer của Đức tung ra thị trường 1 chất mới, đặt cho nó cái tên rất kêu là Heroin, lấy từ chữ heroisch trong tiếng Đức, nghĩa là anh hùng, mạnh mẽ, theo cảm giác mấy công nhân tự thử thấy trong người. Heroin lúc đó bán hợp pháp, quảng cáo rầm rộ như 1 loại siro ho an toàn, hiệu quả, không gây nghiện, thứ thay thế lành hơn cho morphine, kê được cho cả trẻ con bị ho. Cái tên anh hùng cộng với quảng cáo dồn dập đã che được bản chất gây nghiện của nó suốt nhiều năm. Tới 1913, khi số người nghiện phình lên quá lớn, Bayer mới ngừng sản xuất.
Cùng phân tử đó, nếu gọi bằng cái tên hóa học khô khốc diacetylmorphine thì chắc chẳng mấy ai dám cho con uống. Gọi là Heroin, nghe như 1 món quà của y học, thì hàng triệu người đã uống.
Ngày nay chuyện cũ lặp lại. Tên hóa học Etomidate bị vứt bỏ ở chợ đen, thay bằng pod chill ở Việt Nam, còn ở Hong Kong thì gọi là space oil (dầu vũ trụ). “Chill” gợi sự thư thái sành điệu, “space” gợi 1 chuyến bay thoát khỏi thực tại. Cũng là cái logic của chữ anh hùng ngày xưa của Bayer: lấy 1 từ nghe rất kêu, rất xịn sò, cho 1 chất độc trông như 1 trải nghiệm đáng thử.
V - HONG KONG
Ở Hong Kong, chất này xuất hiện từ cuối 2023 dưới cái tên space oil. Nó lan trong giới trẻ nhanh tới mức cả năm 2024 bắt giữ khoảng 300 ca lạm dụng, mà riêng nửa đầu 2025 đã vượt con số của cả năm trước. Phần lớn người dính vào là dưới 21 tuổi, đông nhất là nhóm 16 tới 18, cá biệt có ca mới 9 tuổi. Nó thành 1 trong những chất bị lạm dụng phổ biến bậc nhất trong giới trẻ ở đó.
Hong Kong phản ứng bằng luật rất nặng: từ tháng 2/2025 đưa Etomidate vào danh mục ma túy nguy hiểm, sở hữu hay sử dụng có thể bị tới 7 năm tù, buôn bán, sản xuất có thể bị tù chung thân.
Ngày 31/7/2025, chính quyền Hong Kong còn ra quyết định cấm gọi chất này là space oil, bắt buộc truyền thông và lực lượng chức năng phải dùng thẳng tên hóa học Etomidate. Theo lời quan chức an ninh của họ, chính cái tên space oil đang tiếp tay cho dân buôn, vì nó quảng bá 1 cảm giác bay bổng, làm người ta quên mất đây là ma túy. Họ nói phải dùng đúng tên hóa học để người ta thấy rõ bản chất độc hại của 1 thuốc gây mê.
Trước đó có người đề xuất đổi thành zombie oil (dầu thây ma) cho nó ghê nhưng bị gạt đi, vì sợ chữ zombie lại kích thích tính tò mò, nổi loạn của tụi thiếu niên, tụi nó lại muốn thử cho biết. Họ cân nhắc cái tên tới từng chữ như cân nhắc 1 chính sách, vì với họ cái tên cũng là 1 mắt xích của đường dây, phải xử lý như xử lý 1 tang vật.
VI - VIỆT NAM
Mình thấy Việt Nam bây giờ khá giống Hong Kong hồi 2023, đang ở đầu 1 đường cong dốc lên.
Về pháp lý, từ ngày 19/1/2026, theo Nghị định 28/2026, Etomidate chính thức nằm trong danh mục chất ma túy ở Việt Nam. Trước mốc đó nó ở vùng xám, là thuốc hợp pháp trong bệnh viện, nên công an rất khó xử lý người bán, phần lớn chỉ phạt hành chính lỗi bán hàng không rõ nguồn gốc. Từ mốc này, mọi hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, tổ chức sử dụng Etomidate đều là tội phạm về ma túy, khung cao nhất tới chung thân, tử hình, còn lôi kéo người dưới 18 tuổi là tình tiết tăng nặng.
Về thực tế, công an đã ra tay. Ở Thành phố Hồ Chí Minh có đường dây nhập Etomidate từ Campuchia về pha vào tinh dầu, khi phá án thu được cả kho vỏ pod rỗng chuẩn bị sẵn, tức là hàng còn chưa kịp tung ra thị trường. Ở Móng Cái có nhóm bán hàng toàn nữ, tuổi đời rất trẻ, được kết nạp chính vì còn nhỏ nên dễ tiếp cận học sinh khác.
Có điều trong khi công an truy quét cái chất thì cả xã hội vẫn đang dùng lại cái tên pod chill của dân buôn. Mỗi bản tin lớn, mỗi cái clip ngắn giật tít pod chill, dù có thiện ý cảnh báo, vẫn nhắc đi nhắc lại cho cái tên đó quen tai 1 đứa 16 tuổi. Hong Kong đã phải sửa chuyện này bằng 1 quyết định hành chính.
VII - LẦN ĐẦU CÓ NGƯỜI DÙNG MA TÚY MÀ KHÔNG BIẾT MÌNH ĐANG DÙNG
Mình viết cả loạt bài về ma túy, gần như bài nào cũng dựa trên 1 ý của bác sĩ Khantzian: đa phần người ta không chọn ma túy bừa bãi, mỗi người chọn đúng cái chất làm dịu được nỗi đau của riêng mình, người đau vì cô đơn chọn chất này, người uể oải vì kiệt sức chọn chất kia. Dù sao thì phần lớn họ khi dùng đều biết mình đang tìm tới 1 chất để làm dịu đi 1 cái gì đó.
Etomidate núp trong pod chill thì phá vỡ ý đó. Có lẽ đây là lần đầu tiên xuất hiện 1 nhóm người dùng ma túy mà KHÔNG hề biết mình đang dùng ma túy. 1 đứa mua tinh dầu thư giãn trên mạng, nghĩ mình chỉ đang hút thuốc lá điện tử cho sành điệu, không hề đi tìm ma túy, vậy mà thứ đi vào phổi lại là 1 thuốc gây mê thật.
Trong 2 clip mình xem, 1 người dùng đã bị bắt kể: khi em chơi thì mắt em mờ, tay chân run rẩy, không nhận thức được gì xung quanh hết. Đó là lời của 1 người vừa nhận ra thứ mình tưởng vô hại đã tắt mất nhận thức của mình.
Có lẽ em ấy không đi tìm ma túy. Ma túy tìm tới em, đội lốt 1 cái tên em thấy quen thuộc.
VIII - MẤY ĐIỀU GỬI CÁC BỐ CÁC MẸ
Thuốc lá điện tử trong lứa 13 tới 17 tuổi ở Việt Nam đang tăng, số liệu của Bộ Y tế cho thấy tỉ lệ học sinh nhóm tuổi này dùng đã tăng gấp mấy lần chỉ trong vài năm. Đường phân phối thuốc lá điện tử đã cắm rễ sẵn trong trường học, nên đám bán Etomidate chỉ việc đổi cái ruột bên trong, còn cái vỏ và đường đi thì có sẵn hết.
Với ma túy đá hay heroin thì người dùng còn biết mình đang chơi gì. Với thứ này, đứa nhỏ tin là mình đang hút tinh dầu thư giãn nên nó hút đều, hút thoải mái, không thấy có gì phải dừng. Rồi cơ thể quen dần với cảm giác lịm đi đó, tối không có 1 hơi là bứt rứt khó ngủ, phải rít mới yên. Tới lúc lệ thuộc thật thì chính nó cũng không nghĩ đó là nghiện, vì trong đầu nó, nó có chơi ma túy đâu.
Mấy dấu hiệu bố mẹ nên để ý:
- Con có hút thuốc lá điện tử không, kể cả loại được cho là bình thường. Cây bút, cái USB, thỏi son lạ trong cặp cũng nên hỏi cho ra lẽ.
- Học hành có sa sút không, con có hay ngủ gật, lơ mơ, uể oải, mất tập trung, sáng gọi mãi mới dậy không.
- Tâm lý có gì khác thường không, như cáu gắt bất thường, lầm lì hơn, thu mình lại, hay ở lì trong phòng, giấu điện thoại.
- Con có bị run tay chân, đi loạng choạng, mắt mờ, nói ngọng, hay quên những chuyện vừa xảy ra không.
- Hàng đặt trên mạng có rõ nguồn gốc không, có gói hàng lạ về liên tục, giao tới cổng rồi con tự ra nhận, trả tiền mặt, không cho ai xem trong gói có gì không.
- Tiền tiêu vặt có hụt nhanh bất thường không, con có hay hỏi vay, hay bán đồ không.
Thấy mấy dấu hiệu đó thì đừng chờ đợi gì nữa. Bố mẹ hay nghĩ chuyện ma túy là chuyện nhà người ta, con mình ngoan, con mình chỉ hút thuốc lá điện tử cho vui thôi. Với thứ này thì đúng là nó bắt đầu bằng vui thật, mà đứa nhỏ cũng thật lòng tin là nó chỉ đang vui.